Elektrogevoeligheid en Arbeid

Elektrogevoeligheid en Arbeid

Informatiepunt elektromagnetische velden en de invloed daarvan op gezondheid en werkomgeving

Home EMV Biologische effecten Elektrogevoeligheid Arbo Advies Contact Links




Elektromagnetische Velden




Elektromagnetische straling (EMS) en daarmee gepaard gaande elektromagnetische velden (EMV) komen van nature in alle soorten voor. Voor ons zijn licht en warmte direct waarneembare EMS. Sterke, en gevaarlijke, velden kunnen voorkomen bij verschijnselen zoals bliksem.

Daarnaast worden steeds meer elektromagnetische velden opgewekt door menselijk toedoen.
Deels bewust, zoals voor telecommunicatie, detectiepoorten in winkels en bibliotheken, magnetron, draadloze apparaten. En deels als bijverschijnsel rondom elektrische masten en apparaten, MRI voor medische scans etc.

Soorten straling - uitleg tabel
Het karakter en de toepassing van straling wordt bepaald door de golflengte en de frequentie van de straling. Golflengte wordt uitgedrukt in m (meter; km, m, mm, micrometer, nm etc). De frequentie is omgekeerd evenredig met de golflengte en wordt uitgedrukt in Hertz (Hz); hoe groter de golflengte hoe kleiner de frequentie. In de tabel staan typische stralingen met hun kenmerken en toepassingen weergegeven.

EMV
Hoewel alle genoemde stralingen tevens elektromagnetische velden zijn, wordt er voornamelijk over elektromagnetische velden, EMV, gesproken wanneer de frequentie kleiner is dan 300 gigaHerz.

Buiten dit gebied, bij grotere frequenties, spreekt men over het optische gebied en daarboven van ioniserende straling.

De frequentie (en golflengte) bepaalt het type elektromagnetisch veld, en daarmee welk soort schadelijke effecten kunnen optreden.
De intensiteit van het veld bepaalt de mate waarin schadelijke effecten kunnen optreden.









Foto: Visualisering van driedimensionale golven

ELF en RF
Er wordt onderscheid gemaakt tussen extreem-laag-frequente velden (ELF) en radio-frequente velden (RF).

ELF velden hebben een frequentie van 100 kHz of lager, de frequentie van RF velden ligt tussen de 100 kHz en 3 gigaHz.




Meten
Zoals de naam al aangeeft, bestaan elektromagnetische velden uit een elektrische en een magnetische component. Deze componenten zijn onderling afhankelijk, via een vaste verhouding. Als je de ene component meet is de andere daarmee ook bepaald.

Om praktische redenen wordt de sterkte van ELF-velden gemeten in elektrische veldsterkte (V/m), de sterkte van RF-velden wordt in vermogensdichtheid weergegeven (W/m2).





Biologische effecten
Directe gevolgen van elektromagnetische velden in het menselijk lichaam kunnen zijn:
  • Inductie van elektrische stromen, door ELF en RF- velden
  • Opwarming van weefsels en cellen, door RF-velden.
Meer informatie staat onder 'Gezondheid'.

Afstand
De biologische effecten van EMV zijn afhankelijk van de sterkte van de velden en de afstand van de persoon tot de stralingsbron.

De sterkte (vermogensdichtheid) neemt exponentieel af met de afstand: als de afstand 2 x zo groot is, is de sterkte nog maar 1/4 ten opzichte van het uitgangspunt, als de afstand 4x zo groot is, is de sterkte nog maar 1/16 enzovoort.
Afstand is dus een belangrijke factor om het effect van EMV te beperken.


Bronnen
www.vitalitools.nl, meetapparatuur
www.milieucentraal.nl
www.breem.nl, technische thema's
www.arbokennisnet.nl, Albert Keverling Huisman et al. 2008
www.betermetarbo.nl
Arbo-richtlijnen TU Twente

Overzicht kenmerken stralingsklassen / EMV met toepassingen
De stralingsklassen / EMV staan gerangschikt naar toenemende frequentie en afnemende golflengte.

Klasse Frequentie Golflengte Verschijnsel / Toepassing     Biologische schade
EMV - ELF 7,83 Herz 30.000 km Schumann Resonantie: Radiogolf rondom aarde, ontstaan door bliksemontladingen.     -
50 Hz
6.000 km   
Lichtnet, rondom hoogspanningskabels en elektrische apparaten
    Leukemie bij kinderen?
EMV - RF 100 kiloHz
10 megaHz
3 km
30 m
Radio lange golf
Radio korte golf.
100 megaHz    3 m Radio FM-band. Medische MRI (Magnetic Resonance Imaging)
1 - 3 gigaHz 30 -10 cm TV, mobiele telefonie, magnetron, WiFi, PC     Hersentumoren?
10 - 300 gigaHz    3 cm - 10 mm     Radar, satelliet-TV     -
Optisch gebiedgroter dan 1000 gigaHz    

400 - 800 nanometer   Zichtbaar licht     Blindheid (overdosis)
Ioniserende straling groter dan 1000 gigaHz     100 - 10 nanometer   UV licht     Huidkanker (overdosis)
groter dan 1000 gigaHz   0,03 nanometer     Röntgen foto        Kankerverwekkend
groter dan 1000 gigaHz    ca 1 picometer     Radio-actieve straling, Radiotherapie        Kankerverwekkend
groter dan 1000 gigaHz    ca 0,01 picometer     Kernfysica, deeltjesonderzoek, kosmische straling   

    -